piątek, 31 maja 2013

czwartek, 30 maja 2013

Radzieje: kościół z 1827 roku.

"To jeden z najbardziej nietypowych mazurskich kościołów, bo zbudowany na planie ośmioboku według projektu późniejszego króla Prus Henryka Wilhelma IV. W środku dwa niderlandzkie obrazy z XVII w., barokowy anioł chrzcielny i figury apostołów.



Kościół pochodzi z roku 1826, zbudowany jednak został na ruinach świątyni z XVII wieku, część zaś materiału budowlanego wykorzystano z murów najstarszego kościółka z XV stulecia. W 1946 roku został on przyjęty przez katolików jako kościół pod wezwaniem Chrystusa Króla. Kościół ten jest budowlą utrzymaną w stylu neoklasycystycznym na planie ośmioboku. Należy do zabytków II kategorii. Natomiast pochodzące z XVII wieku dzwonnica oraz plebania należą do kategorii III.
 Drewnianą wolno stojącą dzwonnicę wybudowano w pierwszej połowie XVIII w. jest więc starsza od obecnego kościoła. Z trzech dzwonów ufundowanych w 1727 r. przez patrona kościoła Lehndorffa pozostał tylko jeden, najmniejszy, z jego herbem. Zaginione w 1945 r. dzwony zastąpiono w 1972 r nowymi.
Drewniana dzwonnica pochodzi z pierwszej połowy XVIII wieku. 


 Obok cmentarza kamienne nagrobki żołnierzy z I wojny światowej. "

Plebania

Radzieje -Mazury

Radzieje leżą ok. 1 km na pn. zach. od jeziora Dobskiego należącego do kompleksu jeziora Mamry, w Dolinie Wielkich Jezior Mazurskich. Jest to wieś, która zrobiła na mnie wrażenie raczej małego miasteczka, niż typowej wsi. Piętrowe domy w centrum wsi, spokojnie, czysto. nie widać tak typowych wiejskich obrazków jak  grzebiące kury, kaczki. O nietypowym kościele "napiszę " i przedstawię zdjęcia w osobnym poście.


 "Na pobliskiej wyspie Jeziora Dobskiego, zwanej Gilma, wznosiło się staropruskie grodzisko. Przypuszczalnie drugie grodzisko istniało na wyspie Wysoki Ostrów. (...) Przywilej lokacyjny wsi wydano dopiero 7 września 1437 roku. Włóki sołeckie otrzymał Mikołaj ze wsi Plaskwik (Płoskinia) na Warmi, cztery włóki wydzielono dla kościoła. W roku 1540 mieszkali tu: jeden wolny na sześciu włókach, sołtys na sześciu włókach, 23 chłopów czynszowych trzech zagrodników, razem 28 rodzin, w większości pochodzenia staropruskiego. W 1600 roku karczmarzem był tu Jan Cholewa. W roku 1631 mieszkał w Radziejach jakiś Dołęga, w roku 1781 posiadał tu karczmę i ziemię Krzysztof Bużełło, który poza tym dokupił drugą karczmę, posiadaną poprzednio przez Kazanowskiego. 
 Radzieje szczególnie ucierpiały w latach 1655-1657, w czasie wojny polsko-szwedzkiej oraz najścia Tatarów. Po licznych przemarszach wojsk, kontrybucjach, dostawach, kwaterunkach wieś ta zbiedniała, że gdy poprzednio uprawiano tu 82 włóki, to po wojnie zaledwie 13. Liczba ludności zmniejszyła się też wielokrotnie. W 1710 roku na dżumę zmarło tu 187 mieszkańców. W 1807 roku maruderzy z armii Napoleona próbowali tu rabować, jednakże chłopom udało się w porę przegnać bydło znaną im tylko drogą wśród bagien na wyspę na jeziorze.
Według statystyk niemieckich w parafii Radzieje w 1806 r. było 1147 Polaków i 363 Niemców. Nabożeństwa w języku polskim, obok niemieckiego odprawiano jeszcze w 1890 r.
Radzieje były wsią królewską. Według spisu z 1858 roku jej obszar wynosił 60 włók. Mieszkało tu 798 osób. W 1939 miała ona 1139 mieszkańców. Nazywała się Rosengarten (Różany Ogród)" A. Wakar, B. Wilamowski "Węgorzewo z dziejów miasta i powiatu" 1968




 Jezioro Dobskie
Jezioro Dobskie stanowi zachodnią część kompleksu jeziora Mamry. Jest typowym jeziorem moreny dennej. Powierzchnia jego wynosi ponad 17 km kw. Znajdują się na nim wyspy: Gilma, Lipka, Wysoki Ostrów (zwana Wyspą Kormoranów), Heleny, Ilmy Wielkie. Jezioro otaczają morenowe wyniesienia o łagodnych stokach, od strony wschodniej i zachodniej pokryte licznymi głazami narzutowymi.
Do jeziora wiedzie malownicza droga, po której obu stronach rozciągają się bezkresne pola zbóż i rzepaku. Na jej końcu - niespodzianka. Szeroka i nadzwyczaj długa plaża i rozległy akwen dla amatorów kąpieli i windsurfingu. Żeglarze znajdą tu wygodne miejsce do przycumowania, jedno z nielicznych w obrębie kompleksu jeziora Mamry. Czeka tu na nich kameralna przystań Laguna Radzieje. 
Z plaży rozciąga się niezapomniany widok na Wyspę Kormoranów. Opływający wyspę podziwiać mogą jej niezwykły, księżycowy krajobraz z srebrzącymi się w słońcu konarami wyschniętych drzew i tysiącem gniazdujących na wyspie ptaków.
Jezioro stanowi wymarzone miejsce dla amatorów wędkarstwa o każdej porze roku.
Wokół wysp i na obrzeżach jeziora występują rozległe szuwary stanowiące miejsce gnieżdżenia się licznego ptactwa wodnego. Jezioro jest też miejscem odpoczynku i żerowania ptaków przelotnych, podczas ich jesiennych i wiosennych wędrówek. 
W 1976 roku w celu ochrony jeziora utworzono tu rezerwat przyrody. 

Tekst : Grzegorz Bartulewicz (sołtys sołectwa Radzieje)



W dali po lewej stronie widok na dach Kościoła w Radziejach

 Rzeczka Radziejka


 Wjazd do wsi os strony jeziora.

Na wschodzie jak na zachodzie



wtorek, 28 maja 2013

Rudozielono







Made in Gdańsk

Wczoraj mój kumpel zainspirował mnie do zrobienia tego kolażu.


Wypunktował zacne firmy, które kiedyś były w Gdańsku i zniknęły....
"Made in Gdansk
Gold-Wasser. Kiedyś to był nasz trunek, teraz...... zarabiają inni

Dagoma, przed wojną prężne przedsiębiorstwo zajmujące się przetwórstwem warzyw i owoców. W czasach PRL znane ze "średniej jakości win" oraz bardzo dobrej musztardy. Dzisiaj Dagoma pracuje na emigracji w Pucku pod greckim przewodnictwem...... może kiedyś wróci, tym bardziej, że jakość jest niezła.... tylko te etykiety.........

Gdańskie Zakłady Radiowe... późniejszy Unimor.
Jeden z dwóch zakładów w Polsce w czasach PRL produkujących telewizory- jeden z najpopularniejszych modeli Neptun 150, dzięki, któremu telewizja trafiała do wszystkich pomieszczeń w domach i poza nim...I jeden z najstarszych modeli Alga z lat 60-tych
Pozamiatane.... 


Gdańsk piwem stał.... kiedyś, to nic, że czasami było podłej jakości.... ale było...... Pamiętam podstawowy odruch przy kupowaniu Gdańskiego, odwracanie butelki i sprawdzanie czy w piwie nie ma jakiegoś Überraschung 

Nawet udawało nam się montować samochody...(Hudsony i Essexy). do roku 1933 na terenie późniejszej "Blaszanki"( które zwyciężały w międzynarodowych rajdach samochodowych)

Gdańska Fabryka Wagonów.... produkcja imponująca ponad 600 wagonów rocznie.... Dzisiaj na terenie fabryki mieści się Stocznia Północna..

Zakłady Mechaniki Precyzyjnej "UNITRA – MAGMOR" - powstały na podwalinach firmy Z.M.P. "Mera-Wag", po tym jak licencja na produkcję wag została sprzedana Niemcom. W zakładzie występowały następujące działy: narzędziowy WN, produkcja W-1 (półautomaty tokarskie, tokarki uniwersalne, rewolwerówki, frezarki uniwersalne, pionowe i poziome, szlifierki do wałków, szlifierki do pow. płaskich, wiertarki stołowe, gwinciarki, migomaty, prasy, gięciarki, wytłaczarki), montażu W-2, wtryskarek W-3, transportu wewnętrznego (wózki ręczne, pojazdy spalinowe, akumulatorowe - meleksy,wózki widłowe elektryczne i na gaz), transportu zewnętrznego(nysy, żuki, autobusy autosan), galwanizernia, ślusarnia, hartownia. Na terenie zakładu znajdowała się także duża stołówka oraz bary. W firmie zatrudnionych było ponad 1000 osób. Na przełomie lat 80/90 Zakład Unitra-Magmor został przejęty przez Zakłady Mechaniki Precyzyjnej "Mera-Błonie". Ostatecznie firma została zlikwidowana w sierpniu 1991 roku.( później na terenie fabryki powstały Międzynarodowe Targi Gdańskie, a teraz zapewne teren zostanie korzystnie sprzedany deweloperom pod jakieś osiedle...)

Mieliśmy także produkcję margaryny i tłuszczów roślinnych i co i nic...Firma spadkobierczyni Amady - Olvit została przejęta przez Kruszwicę SA

Przemysł cukierniczy..... ahh.....(Sławetny "Bałtyk", w którym wiele lat pracowała moja babcia)
Ja dodam : zakłady mięsne, przemysł stoczniowy, rybołówstwo, "Maćkowy", które pierwsze w kraju wprowadziły jogurty  i mleko acidofilne- po modernizacji zostały przejęte przez Grupę Polmlek.( Ciekawostka :
 We wrześniu 1941 r., zdecydowano o przeniesieniu do Maćkowych obozu karnego SS i policji. Do Gdańska trafiali więc SS-mani i niemieccy policjanci, skazani za m.in. dezercję, kradzieże, sprzeciw wobec przełożonych oraz homoseksualizm )
Przed wojną produkowano również pióra firmy "Pelikan" itd, itp.

Kolega napisał:
 trzeba.... subtelnie zwracam uwagę na powtórny upadek gospodarczy miasta.....

Ja dopisałam:

poniedziałek, 27 maja 2013

Stan morza dziś o godz. 18,12- nadciąga mgła




Po godzinie mgła już otoczyła- wszystko. Z okien widzę tylko szarość nieba i otoczenia...

Nad morzem ponuro...

                                    Niedzielne atrakcje w Sopocie
                                   Kolejka na redzie